Een meisje, een bal, en een onverwachte uitweg.
In An Indian Way Out volgen filmmakers Bas de Kloet (23) en Ilan Peters (22) het indrukwekkende verhaal van Supriya, een elfjarig meisje uit Assam, noordoost-India. Opgegroeid in armoede, maar met een ontembare veerkracht, vindt zij hoop in een plek waar je die het minst verwacht: op een volleybalveld. De film laat zien hoe sport niet alleen spel is, maar ook een bron van dromen en perspectief.
Bas de Kloet en Ilan Peters wonnen met An Indian Way Out de prijs voor Best Short Documentary op het Budva Sports & Arts Film Festival in Montenegro, een internationale erkenning voor hun film over hoop en veerkracht in noordoost-India.
1. Kunnen jullie jezelf kort voorstellen? Wie zijn jullie en waar kennen jullie elkaar van?
"Deze “prettige collega’s of ambtsgenoten”, zoals we elkaar al een halfjaar gekscherend noemen, troffen elkaar ooit in een kleurloze Vinex-wijk in Nijmegen-Noord. Deze nieuwbouwwijk, vol buggy’s, schoothondjes en Volvo’s, lag tegen een dorp met de bijbehorende voetbalclub. Tijdens een wedstrijd van die club, v.v. OSC, zaten deze twee jongens gemoedelijk op de bank: de een vanwege een blessure, de ander vanwege een gebrek aan talent. Na wat ongemakkelijke gesprekken en een lange zomer kwamen deze, toen nog vreemden, elkaar opnieuw tegen op de School voor Journalistiek in Utrecht. Bas wilde zijn video’s meer inhoud en kleur geven, terwijl Ilan nog alle wonderen van het journalistieke vak moest ontdekken. Weken werden maanden en maanden werden jaren. Na veel journalistieke ervaringen en klassikale momenten ontstond er een groot idee in de hoofden van beide heren: een documentaire in India!"
2. Hoe zijn jullie op het idee gekomen om An Indian Way Out te maken?
"Via het netwerk van Bas hoorde hij een verhaal over een meisje dat kon sporten, ergens in het verre oosten van Azië. Na doorvragen ontdekte Bas dat er in een van de armste regio’s van India, Assam, kinderen via een volleybalcompetitie een uitweg krijgen. Met dat verhaal op zak werd Ilan ingelicht, die daar euforisch op reageerde: “Dan gaan we naar India, vriend!”
3. Hoe kwam de focus op de persoon Supriya?
"In januari liepen we rond het volleybalterrein in Tezpur. Met camera’s, drones en een notitieboekje op zak stonden we naar de wedstrijden te kijken. Vol passie en strijd werden de lampen aangedaan en de wedstrijd ging verder. Tot we plots geschreeuw hoorden: daar stond Supriya, de kleinste maar ook de fanatiekste van haar team. Wijzend, balend en zwoegend nam zij haar ploeg op sleeptouw. Toen we later hoorden dat zij niet alleen op het sportveld strijdt, maar ook thuis knokt, wisten we dat zij uitermate geschikt was om het verhaal van Assam en de competitie te vertellen."
4. Waarom vonden jullie het belangrijk om juist haar verhaal te vertellen?
"Supriya vertegenwoordigt voor ons de 10.000 kinderen die deelnemen aan de Brahmaputra Volleyball League. Met haar verhaal vertelt ze ‘the Indian way out’: een uitweg. Voor sommigen financieel, door gescout te worden en in een statenelftal te spelen, waardoor ze door het hele land reizen en zelfs steden als Mumbai en Delhi zien.
Voor anderen is het een mentale uitweg: even ontsnappen aan de dagelijkse zorgen en uitdagingen thuis, op straat of op school. Zij beschrijft hoe het voelt als alle gedachten verdwijnen zodra je tussen de lijnen en het net staat – waar ter wereld je ook bent."
5. Wat maakt de Brahmaputra Volleyball League zo bijzonder?
"Het is een competitie in een van de armste regio’s van India. In een gebied zonder verenigingen of clubs startte een oud-profvolleyballer een competitie voor meer dan duizend dorpen. Iedereen is gelijk en iedereen mag spelen. Meer dan 10.000 kinderen doen wekelijks mee, en de besten plaatsen zich voor de finalerondes."
6. Hoe was het om in Assam te filmen, een regio die vaak onzichtbaar blijft voor de buitenwereld?
"Geweldig – dat is het enige woord dat we kunnen gebruiken. De mensen, het eten en de natuur zijn zo adembenemend. Het ene nog mooier en lekkerder dan het andere. Doordat daar niets vanzelf geregeld is, moet je alles zelf organiseren. Daar leer je enorm veel van: niet alleen over zichtbare cultuurverschillen, maar ook over de onzichtbare."
7. Wat was de grootste uitdaging tijdens het maken van deze film?
"De taalbarrière. In India worden meer dan 180 talen gesproken, en in het gebied waar wij filmden spraken ze Assamees. Daardoor ben je constant bezig met tolken en vertalen. Zelfs iets eenvoudigs als een vraag stellen kan dan lastig zijn."
"Ook rond de deadline hadden we moeite om alle gesprekken goed en correct te vertalen. Pas nadat we een fixer hadden – een vrouw die ons de weg wees, de taal sprak en alles regelde, konden we onze vluchten boeken en een tweede reis naar Tezpur plannen."
8. Wat heeft jullie tijdens het filmen het meest geraakt of veranderd in hoe jullie naar sport en kansengelijkheid kijken?
"Waar je ook ter wereld komt: zodra je een veld opstapt, kun je even alles vergeten. Of het nou een voetbalveld, volleybalveld, tennisbaan of basketbalveld is – en of je in Amsterdam-Zuid of Assam bent – sport verbindt en verlegt grenzen. Binnen die lijnen spreek je altijd dezelfde taal."
9. Wat willen jullie dat kijkers meenemen na het zien van de documentaire?
"Dat sport de kracht heeft om levens te veranderen – of het nu gaat om kansen, dromen of simpelweg even ontsnappen aan de werkelijkheid."
10. Jullie zijn nog jong, 22 en 23 jaar. Wat betekent dit project voor jullie persoonlijke ontwikkeling als makers?
"Dit project voelt voor ons als een enorme leerschool. We hebben niet alleen ontdekt hoe we een verhaal van begin tot eind kunnen dragen, maar ook hoe belangrijk samenwerking en vertrouwen in je eigen visie zijn. Door de documentaire zijn we in contact gekomen met nieuwe mensen en hebben we alweer nieuwe ideeën en opdrachten gekregen. Dat helpt ons groeien in ons makerschap en geeft ons vertrouwen dat we als jonge makers nog meer van dit soort gave projecten kunnen maken."
11. De documentaire draait nu op het Sport & Filmfestival Arnhem. Hoe voelt dat voor jullie?
"Dat een film waar je een halfjaar zo hard aan hebt gewerkt in je eigen omgeving wordt vertoond, is geweldig. Dat voelt als de kers op de taart. Je bent al blij dat je vrienden, familie en naasten de film goed ontvangen, maar dat je eigen omgeving, waar je jaren hebt gesport, geleefd en geleerd deze film ook omarmt, is een extra cadeau."
12. Waarom past jullie film volgens jullie zo goed binnen dit festival?
"Onze film sluit naadloos aan bij de thematiek van het festival, omdat het gaat over sport en cultuur als bindmiddel. Het festival brengt verhalen samen die iets zeggen over hoe we naar elkaar kijken – precies dat doet onze documentaire ook. We willen laten zien dat het persoonlijke ook universeel is, en dat past perfect bij de insteek van dit festival."
13. Wat hopen jullie dat de zichtbaarheid van dit festival oplevert voor de documentaire?
"We hopen dat het festival niet alleen nieuwe kijkers bereikt, maar ook gesprekken op gang brengt. Voor ons is de film meer dan een verhaal: het is een uitnodiging om na te denken en ervaringen uit te wisselen. De zichtbaarheid kan helpen om een breder publiek aan te spreken, ook buiten de kring van mensen die dit onderwerp al volgen. Bovendien kan de erkenning van dit festival deuren openen naar andere vertoningen, samenwerkingen en misschien zelfs internationale distributie."
14. Zouden jullie ooit terug willen naar Assam om te zien wat er van Supriya’s droom is terechtgekomen?
"Zeker. We zijn daar zo hartelijk ontvangen dat we graag terug willen om iedereen die ons geholpen heeft nog eens te zien. Natuurlijk zou het geweldig zijn als Supriya haar dromen waarmaakt en dat we dat van dichtbij mogen meemaken."
15. Hoe kan het publiek jullie volgen in jullie verdere carrière? Staan er nog meer docu’s op de planning?
"Vanaf september lopen wij stage op de redactie van Voetbal International. Het oudste voetbalblad van Nederland viert dit jaar zijn 60-jarig jubileum, en daar gaan wij een documentaireserie over maken."
"We mogen in het archief van dit sportblad duiken en oude reportages uit de rijke geschiedenis verfilmen voor de sociale media-kanalen. De stage ziet er daardoor ook anders uit: we zijn veel op pad in plaats van alleen op de redactie."
16. Tot (Arne) Slot: wat heeft jullie het meest verrast tijdens dit hele avontuur?
"De liefheid, warmhartigheid, openheid en bescheidenheid van de mensen in India. Hoe ze ons hebben geholpen, omarmd en opgenomen in hun community, is niet in woorden te vatten."